Sens drogi Rzeczpospolitej 1918-2018

Udostępnij strone

Jednym z punktów obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości była debata Sens drogi Rzeczpospolitej 1918-2018 – wokół wniosków Księgi Stulecia Niepodległości, zorganizowana przez Collegium Civitas i Ośrodek KARTA.

 

Spotkanie inspirowane było ukazaniem się w październiku br. KSIĘGI STULECIA NIEPODLEGŁOŚCI, w której przedstawiono 60 wydarzeń z lat 1918-2108, mających – zdaniem autorów – decydujący wpływ na stulecie. Jest to intrygująca panorama skomponowana z nieoczywistych wypowiedzi i fotografii.
Debatę rozpoczął rektor Collegium Civitas prof. Stanisław Mocek,  który przywitał gości oraz po krótkim wstępie przekazał głos Marcie Markowskiej – historyczce, redaktorce „Karty”, koordynatorce programu „Nieskończenie Niepodległa”, prowadzącej zespół KSIĘGI STULECIA NIEPODLEGŁOŚCI.

W trakcie spotkania dyskutowano wokół trzech wniosków płynących z Księgi:

  1. idea wielkiej, mocarstwowej Polski przyczyniła się do jej katastrofy, a kolejne dekady udowodniły, że jest ona sprzeczna z Polską racją stanu;
  2. konflikty narosłe wokół śmierci Gabriela Narutowicza i Lecha Kaczyńskiego najsilniej naznaczyły Polskę;
  3. wokół jakich momentów powinniśmy budować naszą tożsamość jako Polacy? Czy 1 sierpnia i coraz silniej lansowany 1 marca powinny definiować to, jakim jesteśmy społeczeństwem?

Po wypowiedziach ekspertów nadszedł czas na żywą i bardzo ciekawą dyskusję, w którą licznie włączyli się słuchacze.

 

W gronie panelistów znaleźli się: Zbigniew Gluza – redaktor naczelny „Karty” (od 1982 pisma podziemnego, od 1990 kwartalnika historycznego, prezes Ośrodka KARTA, inicjator KSIĘGI STULECIA NIEPODLEGŁOŚCI, prof. Andrzej Friszke – historyk, profesor w Instytucie Studiów Politycznych PAN, wykładowca Collegium Civitas, członek redakcji „Więzi”, przewodniczący Stowarzyszenia „Archiwum Solidarności”, Członek Rady Muzeum Historii Polski i Rady Ośrodka „Karta”, prof. Jan Skórzyński – historyk, politolog, publicysta, wykładowca w Collegium Civitas,  redaktor naczelny pisma naukowego „Wolność i Solidarność”, słownika biograficznego „Opozycja w PRL. 1956-89”, a także autor stałej kroniki wydarzeń – Kronika Skórzyńskiego na portalu OKO.press, prof. Tomasz Stryjek – historyk, politolog, wykładowca Collegium Civitas, pracownik naukowy Instytutu Studiów Politycznych PAN, specjalizuje się w historii najnowszej i współczesności Ukrainy.

 

Zachęcamy do lektury KSIĘGI STULECIA NIEPODLEGŁOŚCI, z której można się dowiedzieć m.in.: które procesy dyplomatyczne ostatecznie zadecydowały o tym, że Polska odbudowała swoją niepodległość w sojuszu z USA, Francją i Anglią; jaka była kluczowa rola Romana Dmowskiego i Józefa Piłsudskiego jako ojców niepodległości Polski, w jaki sposób polskie marzenie o mocarstwie wpłynęło na relacje z sąsiadami oraz mniejszościami narodowymi, naznaczając je na kolejne dziesięciolecia, a nieraz do dziś. Nakreślono także kontrast między deklarowaną siłą a katastrofalną słabością i osamotnieniem państwa polskiego zaatakowanego w 1939, przybliżony został wstrząsający proces ujarzmiania i pacyfikacji społeczeństwa w pierwszych latach przejęcia kontroli w państwie przez komunistów. Autorzy poświęcili też dużo miejsca na przedstawienie burzliwych przełomów i kamieni milowych Peerelu: lat 1956, 1968 i 1970 – komentowanych z perspektywy środowiska paryskiej „Kultury”, będącej centrum polityczno-kulturalnym polskiej emigracji, jak również drogowskazem dla rodzącej się krajowej opozycji. W „Księdze” znajdują się także rozdziały opisujące rozpad środowiska „Solidarności” i podział polityczny w ciągu kilku lat po ponownym odzyskaniu niepodległości w 1989 roku. Mowa jest także o łączącym społeczeństwo procesie „powrotu” do Zachodu, osadzającym Polskę w strukturach NATO i UE oraz ogólnie o historii jako narzędziu politycznym, służącym w ciągu ostatniej dekady do budowania nowych podziałów w społeczeństwie.