Zarządzanie przyszłością. Foresight i planowanie strategiczne
Rekrutacja rozpocznie się 15 maja 2010 r.
Studia podyplomowe Collegium Civitas
Założenia i cel studiów
Przedsiębiorstwa, instytucje publiczne i organizacje społeczne działają w coraz bardziej złożonym środowisku. Globalna konkurencja, dysrupcyjny wpływ upowszechniania się innowacji technologicznych, nieprzewidziane konsekwencje decyzji gospodarczych i politycznych, przemiany demograficzne, społeczne i kulturowe powodują, że przyszłość zależy od wielu, często oddziałujących na siebie czynników. Jak je zidentyfikować? Na które z nich kierujący organizacjami mają wpływ, a jakie czynniki mają charakter obiektywny i nie poddają się kontroli? To tylko kilka najbardziej podstawowych pytań wymagających odpowiedzi podczas refleksji nad przyszłością i tworzenia strategii rozwoju firm i organizacji. Przyszłość jest jednak nie tylko wyzwaniem strategicznym, lecz zobowiązaniem – zgodnie z obowiązującym dziś paradygmatem zrównoważonego rozwoju pamiętać trzeba o kosztach, jakie przyszłe pokolenia będą musiały ponieść za bieżące działania lub ich zaniechanie. Jak szacować te konsekwencje, jak dyskontować wartość przyszłości?
Przyszłości nie można przewidzieć, czego najlepiej dowodzi obecny globalny kryzys i ciągle niezrozumiała dynamika jego rozwoju. Ujawnił on m.in. niedoskonałość technik prognostycznych odwołujących się do najbardziej wyrafinowanych metod modelowania matematycznego. Jednocześnie także pokazał, że jakkolwiek przyszłość zazwyczaj zaskakuje, to jednak można być przygotowanym lepiej i mniej zaskoczonym niż inni, jeśli dysponuje się odpowiednimi narzędziami intelektualnymi.
Powszechnie dziś stosowanymi na całym świecie narzędziami wspomagającymi myślenie o przyszłości są techniki ujmowane wspólnym pojęciem „foresight”. Foresight można zdefiniować najkrócej jako „naukę i sztukę antycypacji przyszłości”. Definicja ta oznacza, że w refleksji strategicznej należy odwoływać się zarówno do metod formalnych, korzystających z dorobku statystyki, modelowania matematycznego, analizy sieciowej, krzyżowej analizy wpływów, jak i do „miękkich” metod jakościowych: analiza semantyczna, tworzenie scenariuszy.
Metody foresightu są coraz powszechniej stosowane na całym świecie w praktyce zarządzania państwami, regionami, przedsiębiorstwami. Służą nie tylko zarządzaniu przyszłością, lecz ze względu na swój partycypacyjny i interdyscyplinarny charakter stają się podstawowym narzędziem zarządzania wiedzą i ryzykiem w organizacjach i stymulacji procesów uczenia się organizacji. W Polsce realizowanych jest w tej chwili kilkadziesiąt projektów foresightowych o zasięgu regionalnym i branżowym. W ciągu najbliższych lat ich liczba będzie rosła, choćby ze względu na wymagania Unii Europejskiej podczas alokacji środków pomocowych.
Współczesne metody refleksji strategicznej wymagają nie tylko znajomość konkretnych technik analitycznych i prognostycznych. Od przygotowania formalnego niemniej potrzebna jest wrażliwość na kontekst społeczny, technologiczny i politycznych oraz umiejętność planowania i zarządzania projektami (w Narodowym Programie Foresight Polska 2020 uczestniczyło 5 tys. ekspertów, co dobrze ilustruje złożoność logistyczną przedsięwzięcia).
Studia podyplomowe „Zarządzanie przyszłością” mają charakter interdyscyplinarny. Ich celem jest przygotowanie osób zdolnych do kreatywnej analizy wyzwań strategicznych i aktywnego zarządzania przyszłością, oraz potrafiących planować i organizować pracę zespołów zajmujących się planowaniem strategicznym, prognostyką i działalnością typu foresight.
Studia adresowane są do wszystkich zainteresowanych nowoczesną refleksją strategiczną. W szczególności polecamy je:
- osobom odpowiedzialnym za refleksję strategiczną w przedsiębiorstwach, instytucjach publicznych i organizacjach,
- osobom odpowiedzialnym za zarządzanie wiedzą w przedsiębiorstwach, instytucjach publicznych i organizacjach,
- kierownikom i pracownikom działów analiz i strategii,
- nauczycielom wszystkich szczebli systemu edukacyjnego,
- osobom interesującym się różnymi aspektami myślenia strategicznego niezależnie od aktualnie wykonywanego zawodu,
- decydentom wszystkich szczebli zarządzania,
- politykom wszystkich kręgów życia publicznego.
Absolwenci studiów podyplomowych „Zarządzanie przyszłością” będą:
- umieć zaplanować i zabudżetować proces planowania strategicznego odpowiednio dobierając metody badawcze i strukturę organizacyjną w zależności od celów analizy.
- zarządzać projektami typu foresight.
- znać metody stymulacji pracy zespołowej i zbiorowego uczenia.
- myśleć poza schematami.
- umieć uwzględniać aspekt przyszłości w kontekście bieżącego działania, tj. oceniać przyszłe konsekwencje bieżących działań i zaniechań oraz rozumieć podstawy dyskontowania przyszłości i oceny ryzyka.
- znać metody badawcze stosowane w projektach foresight i w planowaniu strategicznym.
- umieć interpretować wyniki różnych metod.
- umieć opracowywać wyniki do syntetycznej postaci scenariuszy, raportów i zaleceń dla decydentów.
- znać sposoby i źródła finansowania projektów typu foresight.
- znać podstawowe trendy dotyczące rozwoju przyszłości.
Kierownikiem studiów jest Edwin Bendyk, redaktor tygodnika „Polityka”, wykładowca Collegium Civitas; członek Paneli Głównych Narodowego Programu Foresight Polska 2020, programu foresight „Kadry dla Nowoczesnej Gospodarki” i regionalnego programu foresight Pomorze 2025, ekspert kluczowy programu regionalnego foresight Mazovia. Członek Rady Programowej Polskiego Forum Obywatelskiego oraz Centrum Politycznych Analiz. Autor książek „Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności”, „Antymatriks. Człowiek w labiryncie sieci” i projektu „Polska 2.0, czyli smutek peryferiów”.
Zajęcia prowadzą wybitni eksperci i praktycy, m.in.:
- dr Jacek Kuciński, Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN, wiceprzewodniczący rady nadzorczej KGHM, pionier foresightu w Polsce, sekretarz Narodowego Programu Foresight Polska 2020;
- dr Jerzy Głuszyński, prezes Pentor Research International, członek panelu głównego NPF Polska 2020, we współpracy z Anną Kowalewską i Jackiem Szutem;
- dr Dominik Batorski, Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego, socjolog, specjalista w dziedzinie analizy sieciowej i semantycznej;
- dr Alek Tarkowski, socjolog, członek zespołu doradców strategicznych premiera.
Współpracujemy z:
Nasi partnerzy:
