CEE Trust ("Ogniwa")

Projekt sponsorowany przez Trust for Civil Society in Central & Eastern Europe

"Wzmocnienie społeczno/obywatelskich umiejętności starszych kobiet w wioskach wielokulturowych w Północno-Wschodniej Polsce".

Głównym celem projektu jest stymulowanie wzrostu kapitału społecznego w wioskach regionu warmińsko-mazurskiego. Jest on kontynuacją wieloletniego projektu Ogniwa realizowanego na tym terenie przez Stowarzyszenie Tratwa z Olsztyna.  Na bazie wcześniejszych doświadczeń  animatorów z Tratwy zakładamy, iż publiczne wydobywanie indywidualnych narracji na temat przeszłości poprzez działania teatralne i aktywizujące będzie miało wpływ na poprawę komunikacji pomiędzy pokoleniami oraz wytworzy pamięć  zbiorową wzmacniającą więzi i społeczne umiejętności mieszkańców. Kluczowym elementem projektu jest metoda wydobywania owych wspomnień i narracji opierająca się na działaniach teatralnych (teatr wędrujący) oraz zgromadzeniach nawiązujących do dawnych rytuałów społecznych. Grupę docelową projektu stanowią kobiety z wiosek: Stare Juchy, Prostki, Skomack Wielki, Rożyńsk, Szczecinowo, Orzechowo oraz Żelazna Góra (powiat braniewski).

Liderem projektu jest Katedra Socjologii Collegium Civitas odpowiedzialna za przeprowadzenie badań terenowych opisujących zależność między pamięcią indywidualną/zbiorową a poziomem kapitału społecznego środowisk wielokulturowych i post-migracyjnych. Kierownikiem projektu jest prof. Andrzej Szpociński. Okres realizacji: 1 kwietnia 2008 - 28 lutego 2010.


Aktualności


Naszymi partnerami w projekcie są:
- Stowarzyszenie Tratwa
- Centrum Inicjatyw Kulturowo-Edukacyjnych
- Starosta Ełcki
- Prezydent Miasta Ełk
- Wójt Gminy Stare Juchy

Opis projektu:

W początkowej fazie projektu koncentrowaliśmy się głównie na badaniu narzędzi i wzorców działania oraz obserwacji ich społecznego oddziaływania. Bazując na swoich wcześniejszych doświadczeniach animatorzy Stowarzyszenia Tratwa i Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych z Olsztyna kontynuowali próby rekonstrukcji więzi międzygeneracyjnej poprzez wydobywanie i wzmacnianie lokalnego dziedzictwa pamięci. Jednocześnie zespól badawczy CC przygotowywał koncepcję badania, które pozwoliłoby z jednej strony opisać mechanizmy działań animacyjnych. Element ewaluacyjny w badaniu ma charakter pomocniczy, jego głównym celem będzie ustalenie zależności między rekonstrukcją pamięci zbiorowej poprzez akty indywidualnego ujawnienia a wzmocnieniem umiejętności składających się na kapitał społeczno-obywatelski. Efektem końcowym ma być powstanie dwóch książek: Księgi Ogniw, zawierającej materiał wizualny i narracyjny dotyczący dziedzictwa mieszkańców wiosek oraz raportu zawierającego rekomendacje dobrych praktyk, które mogłyby być zastosowane w podobnych warunkach. 

Specyfika projektu polega na symultanicznym łączeniu działań o różnym charakterze (animacyjnym, artystycznym, edukacyjnym, naukowym). Omówienie najważniejszych rodzajów działań: 

A. ścieżka animacyjna:

(1) zbieranie i dokumentowanie pamięci: nagrania wspomnień najstarszych mieszkańców wsi, fotograficzna rejestracja dokumentów i przedmiotów, z którymi związane są wspomnienia, utrwalanie rodzinnych kolekcji zdjęć. Zebrane materiały służą stworzeniu wirtualnych muzeów każdej wioski prezentowanych na stronie: www.ogniwa-tratwa.pl

(2) rekonstrukcja i uwspólnianie lokalnych zasobów kulturowych: działania głównie aktywizujące mieszkańców (regularne spotkania, warsztaty, przygotowania do prezentacji wiosek). Specyficzną forma spotkań są zgromadzenia nawiązujące do tradycyjnych spotkań poświęconych wspólnemu muzykowaniu, śpiewaniu starych pieśni oraz elementami story-tellingu.


Zgromadzenie w Żelaznej Górze

B. ścieżka artystyczna: 

- grupa aktorów tworząca Teatr Wędrowny pod kierunkiem Przemka Wasilkowskiego przygotowała próbny spektakl we wsi Skomack Wielki. W pisaniu scenariusza I próbach brali udział mieszkańcy okolicznych wiosek. Pokaz odbył się 19 lipca w czasie wiejskiego festynu i cieszył się ogromnym powodzeniem. Scenariusz został opracowany na podstawie Wesela Wyspiańskiego i fragmentów wspomnień mieszkańców Skomacka. Mieszkańcy pomogli też przy budowie scenografii oraz przygotowaniu budynku Starego Spichlerza, w którym miał miejsce performans.

C.  ścieżka edukacyjna: 

-    cykl warsztatów i zajęć dla młodzieży gimnazjalnej i ponadlicealnej. Nauczyciele z Ełku zaangażowali się w projekt i napisali scenariusze zajęć opartych na lokalnych tradycjach. W czerwcu zaplanowane są „lekcje miejsc”: wizyty uczniów w wioskach objętych projektem i oprowadzaniem ich przez mieszkańców, którzy będą się dzielić z młodzieżą swoimi odkryciami. Na podstawie tych opowieści młodzież szkolna przygotuje prezentacje wiosek, które zostaną umieszczone na stronach internetowych.

D. ścieżka budowania partnerstwa: 

- kolejnym ogniwem działań jest budowanie koalicji partnerów lokalnych i władz samorządowych, które mogłyby przejąć inicjatywę i zastosować wypracowane metody pracy na pamięci do strategii rozwoju społecznego. W tym celu odbywają się panele dyskusyjne i seminaria robocze. 

E. ścieżka badawcza: 

– w czerwcu  i lipcu 2008 roku  odbył się dwuetapowy zwiad badawczy. Zespół młodych socjologów z Katedry Socjologii CC  odwiedził wszystkie wioski objęte badaniem i zapoznał się wstępnie z podstawowymi problemami mieszkańców oraz przyjrzał się z bliska metodom pracy Stowarzyszenia Tratwa. Na podstawie zwiadu powstał wstępny raport pozwalający zaplanować przyszłe badanie. 


Spotkanie w Starych Juchach

- seminarium badawcze „Pamięć zbiorowa a kapitał społeczny prowadzone przez prof. Andrzeja Szpocińskiego poświęcone opracowaniu koncepcji badawczej i kwestiom metodologicznym. W obecnym semestrze trwa przygotowanie grupy studenckich badawczy. Obóz badawczy odbędzie się w terminie 03-13.07 lipca w Starych Juchach i obejmie 6 wiosek (Stare Juchy, Zawady Ełckie, Orzechowo, szczecinowo, Rożyńsk, i Skomack).


OKRES TRWANIA PROJEKTU: 1 kwietnia 2008 - 28 lutego 2010
Kierownik projektu: prof. Andrzej Szpociński (Collegium Civitas)
Koordynator ds. Badań: prof. Anna Wyka (Wędrująca Pracownia Antropologii Kulturowej)

Koodynator projektu: dr Barbara Markowska